Hanes Mebyd ap Vychan (Robert Thomas, 1809-1880) Yn y gyfrol ceir hanes ieuenctid Ap Vychan mewn llawysgrif, a thoriadau o bapurau newydd yn cyfeirio ato. Yn rhydd o fewn tudalennau'r gyfrol mae llythyr oddi wrth Ap Vychan at ei frawd (21 Hydref 1878); llun Ap Fychan (wynebddalen Cofiant a Thraethodau Duwinyddol y Parch. R.Thomas (Ap Vychan), Bala, gol. Michael D. Jones a'r Parch. R.Thomas); llythyr oddi wrth y Parch. D.Rhys Thomas, Llanuwchllyn (11 Hydref 1935); rhaglenni cyfarfod dadorchuddio beddfaen Ap Vychan ym mynwent yr eglwys, Llanuwchllyn, 15 Hydref 1935; rhaglenni cyfarfod dau canmlwyddiant Eglwys yr Hen Gapel, Llanuwchllyn, 15 Hydref 1937; a rhagor o doriadau yn cyfeirio at Ap Vychan. d.d.