Llyfr mawr, ond cymharol ddi-ramant. Ei brif gynnwys yw :- (i) Ysgrifau W.J.P. yng "Ngholofn y Chwarelwyr". (Y Werin neu'r Genedl), 1887-1888. (ii) Llythyrau W.J.P. o'r America, 1888. tt.25-28. (iii) Cyfeiriadau yma a thraw at helyntion Chwarel y Penrhyn (1885, 1888, 1896, 1900-1903). Sylwer ar resymau'r ddwy ochr yn 1888 ar tt.23-24 1885-1903